Bilgisayar BIOS ekranında kalıyor, ne yapmalı?

BIOS ekranı nedir, neden açılır?

BIOS ya da UEFI, bilgisayar açıldığında donanımı başlatan ve işletim sistemini bulan ilk yazılımdır. Normalde kullanıcı bu ekranı görmez; yalnızca gerektiğinde tuşla girilir.

Bilgisayar doğrudan BIOS'a düşüyorsa şu iki durumdan biri olabilir: Ya işletim sistemini bulamıyordur ya da bir hata nedeniyle sana ayar menüsünü gösteriyordur. Bazı cihazlar “önyükleme aygıtı bulunamadı” gibi bir mesaj da verir.

İlk bakılacak şey: BIOS'ta disk görünüyor mu?

BIOS içinde genellikle depolama aygıtlarını gösteren bir bölüm vardır. Disk ya da SSD orada listeleniyor mu?

• Disk görünüyor: Sorun muhtemelen önyükleme sırası, ayar ya da sistem dosyalarındadır.
• Disk görünmüyor: Disk arızalı, bağlantısı gevşek ya da denetleyicisi sorunlu olabilir.
• Tarih ve saat sıfırlanmış: Ayar pili (CMOS) bitmiş olabilir.

Bu ayrım, sonraki adımları belirler.

Sık görülen nedenler

• Önyükleme sırası değişmiş; bilgisayar USB ya da ağdan açılmaya çalışıyor.
• Takılı unutulmuş bir USB bellek ya da disk önyükleme yapmaya çalışıyor.
• UEFI ve Legacy gibi önyükleme kipi uyumsuzluğu.
• Disk ya da SSD arızası; cihaz tarafından algılanmıyor.
• Bozulmuş önyükleme kayıtları ya da sistem dosyaları.
• Ayar pilinin bitmesi nedeniyle BIOS ayarlarının sıfırlanması.
• Güncelleme sırasında yarım kalan BIOS işlemi.

Açılış döngüsü yaşıyorsan sürekli yeniden başlama sayfası da işine yarayabilir.

Evde güvenle deneyebileceklerin

1. Takılı USB bellek, SD kart ve harici diskleri çıkar.
2. BIOS içinde önyükleme sırası bölümüne gir ve işletim sisteminin bulunduğu diski ilk sıraya koy.
3. Kaydedip çıkmayı unutma; ayarı kaydetmeden çıkarsan değişmez.
4. Gerekirse “varsayılan ayarları yükle” seçeneğini kullanarak ayarları fabrika düzeyine döndür.
5. Tarih ve saat sıfırlanmışsa ayar pilinin bittiğini düşün.
6. Disk BIOS'ta görünmüyorsa cihazı kapat ve daha fazla zorlama.

BIOS ayarlarında bilmediğin bir seçeneği değiştirme. Yanlış ayar bilgisayarın açılmasını büsbütün engelleyebilir.

Yapmaman gerekenler

• İnternetten indirdiğin bir BIOS güncellemesini kurmaya çalışma; yarım kalırsa cihaz açılmaz hâle gelebilir.
• Disk görünmüyorken sürekli yeniden başlatıp deneme.
• Dosyaları yedeklemeden format ya da sistem kurulumu başlatma.
• Ayar pilini sökmeye çalışırken cihazı açma; yanlış müdahale devre kartına zarar verebilir.

Serviste BIOS sorunu nasıl çözülür?

Önce disk bağlantısı ve algılama durumu incelenir. Sağlık testi yapılır. Disk sağlamsa önyükleme kayıtları ve sistem dosyaları onarılır. Disk arızalıysa yedek planı yapılıp değişim önerilir.

Ayar pili bitmişse değiştirilir. Her durumda yapılacak işlem ve fiyat, işlemden önce sana net olarak bildirilir.

BIOS'a girmek için hangi tuş kullanılır?

Tuş cihaza göre değişir. Açılış sırasında kısa süre görünen mesajda hangi tuşa basılacağı yazar. Yaygın olarak kullanılanlar arasında Delete, F2, F10 ve Esc bulunur. Üreticinin kılavuzunda kesin tuş belirtilir.

Bilgisayar zaten BIOS'ta kalıyorsa buna ihtiyacın yoktur; ama ayarlara girerken yanlış tuşa basma riskini bilmek yararlıdır.

Ayar pili bitince başka neler olur?

Ayar pili bitince tarih ve saat sıfırlanır, bazı ayarlar varsayılana döner. Bu durum bazı cihazlarda açılış sırasında hata mesajına ve BIOS'a düşmeye yol açar. Pil değişimi basit bir işlemdir, ama anakartı tanıyan biri yapmalıdır.

Sık sorulan sorular