İstanbul format, virüs ve yazılım desteği: ne zaman gerekir?

Bilgisayarda ne görüyorsun?

• Açılış çok uzun sürüyor, her program geç açılıyor.
• Tarayıcıda istemediğin reklamlar ve yönlendirmeler çıkıyor.
• Tanımadığın programlar yüklenmiş.
• Windows güncellemeden sonra açılmıyor.
• Dosyaların uzantısı değişti ya da açılmıyor.
• Ses, wifi ya da yazıcı gibi bir şey sürücü hatası veriyor.

Bu ne anlama gelir?

• Yavaşlık: Çoğu zaman yazılım değil, disk ya da bellek. Bkz. donma ve takılma.
• Reklamlar ve yönlendirme: İstenmeyen eklenti ya da zararlı yazılım.
• Dosya uzantısı değişti: Ciddi bir zararlı yazılım göstergesi olabilir; cihazı ağdan ayır.
• Güncellemeden sonra açılmama: Sistem dosyaları ya da sürücü sorunu. Bkz. sürekli yeniden başlama.
• Sürücü hatası: Sürücü yeniden kurulumuyla çözülür.

Format ne zaman gerekir, ne zaman gerekmez?

Gerekmez

• Yavaşlığın nedeni dolu disk ya da başlangıç programlarıysa.
• Sadece bir sürücü ya da program bozuksa.
• Tek seferlik hatalarda.

Gerekebilir

• Sistem dosyaları onarılamayacak kadar bozulduysa.
• Ciddi zararlı yazılım temizlenemiyorsa.
• Windows hiç açılmıyor ve onarım denemeleri sonuç vermediyse.

Servise ne zaman gönderilir?

• Windows açılmıyorsa ve dosyalar önemliyse.
• Dosyaların uzantısı değiştiyse; ağdan ayır, kapat, gönder.
• Yedek yoksa ve sistem bozulduysa.
• Kendi denemelerin sonuç vermediyse.

Format atmadan önce yedek alınır. Yedeksiz format dosyaları siler. Bu yüzden veri durumunu baştan söylemelisin.

Serviste yazılım desteği nasıl işler?

1. Önce donanım sağlığı ölçülür: disk ve bellek.
2. Dosyaların yedeği alınır.
3. Zararlı yazılım taranır ve temizlenir.
4. Gerekiyorsa sistem onarılır ya da temiz kurulum yapılır.
5. Sürücüler ve gerekli programlar yüklenir.

Fiyat işlemden önce bildirilir. Yapılan işlem için 3 ay yazılı garanti verilir.

Kendin ne yapabilirsin?

• Gereksiz programları kaldır.
• Başlangıç programlarını azalt.
• Güvenilir bir güvenlik yazılımıyla tara.
• Windows güncellemelerini tamamla.
• Önemli dosyaları yedekle.

Bu adımlar işe yaramazsa ya da emin değilsen zorlama; servise yaz.

Yazılım sorunlarında veri nasıl korunur?

Yazılım müdahalesi yaparken ilk iş verinin güvenliğidir. Format ve sistem onarımı dosyaları riske atabilir. Bu yüzden önce yedek planı yapılır.

• Windows açılıyorsa dosyalar harici ortama kopyalanır.
• Açılmıyorsa depolama birimi ayrı bir ortamda okunur.
• Disk arızalıysa yedek almadan işlem yapılmaz; önce sana sorulur.

Hangi dosyaların önemli olduğunu bilmek çalışmayı çok kolaylaştırır.

Yazılım sorununu tekrar yaşamamak için

Temizlik veya kurulum sonrası düzenli birkaç alışkanlık seni korur.

• Programları yalnızca resmi kaynaklardan indir.
• Bilinmeyen e-posta eklerini açma.
• Güncellemeleri zamanında yap.
• Düzenli yedek al.
• Gereksiz eklentileri ve programları temizle.

Hiçbir yöntem tam koruma sağlamaz. Ama bu alışkanlıklar riski belirgin ölçüde düşürür.

Virüs şüphesinde ilk ne yapılır?

Zararlı yazılımdan şüphelendiğinde hızlı davran. İlk adımlar hasarı sınırlar.

1. Cihazı internetten ayır: kabloyu çıkar ya da wifi'yi kapat.
2. Banka ve e-posta gibi hesaplara bu cihazdan girme.
3. Dosyaların uzantısı değiştiyse ya da bir fidye mesajı çıktıysa cihazı kapat.
4. Önemli parolaları başka ve temiz bir cihazdan değiştir.
5. Durumu yaz; cihazın nasıl taşınacağı birlikte belirlensin.

Bu adımlar kesin çözüm değildir; ama durumun kötüleşmesini engeller. Temizlik ve onarım serviste yapılır.

Format sonrası cihazı nasıl teslim alırsın?

Temiz kurulumdan sonra cihaz çalışır durumda teslim edilir. Sürücüler ve gerekli programlar yüklenmiş olur. Yedeklenen dosyalar da sana geri verilir.

Teslimde yapılanların kısa bir özeti verilir. Böylece hangi programların kurulduğunu bilir ve eksik bir şey varsa hemen söylersin.

Lisans ve program kurulumu

Temiz kurulumda işletim sistemi lisansı önemlidir. Cihazına ait bir lisans varsa bu kullanılır. Yoksa yasal seçenekler birlikte konuşulur.

Programlar için de aynı kural geçerlidir: yalnızca ihtiyacın olan ve kaynağı güvenilir programlar kurulur. Gereksiz kurulum hem hızı düşürür hem güvenlik riskini artırır.

Yazılım sorunu mu, donanım sorunu mu?

Her yavaşlığın nedeni yazılım değildir. Yıpranan bir disk ya da yetersiz bellek aynı belirtiyi verir. Bu yüzden format kararından önce donanım sağlığı ölçülür.

Donanım sorunu varken yapılan format geçici rahatlama sağlar, ama sorun döner. Bu da hem zaman hem emek kaybıdır.

Sık sorulan sorular